پیگتیل فیبر نوری

نقش پیگتیل در شبکه

انتقال داده‌ها با کمترین افت و بالاترین اطمینان، یک اصل بسیار مهم است. ستون فقرات این اتصالات در دیتاسنترها، شبکه‌های مخابراتی و حتی اینترنت فیبر نوری خانگی، اغلب به قطعه‌ای کوچک و به ظاهر ساده به نام پیگتیل فیبر نوری وابسته است. این کابل کوتاه، رابطی است که دنیای پیچیده کابل‌های اصلی فیبر نوری را به تجهیزات فعال شبکه متصل می‌کند و کیفیت این اتصال، مستقیماً بر عملکرد کل شبکه تأثیر می‌گذارد. بنابراین بررسی دقیق مشخصات و قیمت تجهیزات فیبر نوری پیش از راه‌اندازی پروژه، تضمین‌کننده پایداری شبکه شما خواهد بود. اتصال دقیق هزاران رشته فیبر نوری در یک مرکز داده با قطعه‌ای به نام پیگتیل انجام می‌شود. دانستن ساختار، انواع و کاربرد پیگتیل‌ها برای هر فردی که با زیرساخت شبکه سر و کار دارد، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است. یک انتخاب اشتباه در این مرحله می‌تواند منجر به افت کیفیت سیگنال، افزایش هزینه‌های نگهداری و توقف‌های ناخواسته در شبکه شود.

تفاوت پیگتیل و پچ کورد فیبر نوری چیست؟

دو اصطلاح پیگتیل و پچ کورد به دلیل شباهت ظاهری، اغلب به اشتباه به جای یکدیگر استفاده می‌شوند. با این حال، درک تفاوت‌های اساسی بین این دو برای طراحی و اجرای یک شبکه کارآمد و قابل اعتماد ضروری است. هر کدام از این کابل‌ها برای کاربرد مشخصی طراحی شده‌اند و استفاده نادرست از آن‌ها می‌تواند منجر به مشکلات عملکردی شود. در ادامه به چهار تفاوت اصلی می‌پردازیم:

1. ساختار کانکتور: اصلی‌ترین تفاوت در ساختار فیزیکی این دو کابل نهفته است. یک پیگتیل فیبر نوری تنها در یک انتها دارای کانکتور نصب‌شده در کارخانه است و انتهای دیگر آن به صورت فیبر لخت باقی می‌ماند. این سر لخت برای اتصال دائمی به کابل اصلی شبکه از طریق فرآیندی به نام فیوژن آماده شده است. در مقابل، یک پچ کورد در هر دو انتها دارای کانکتورهای از پیش نصب‌شده است.
2. نوع کابل و پوشش: پیگتیل‌ها معمولاً از کابل‌های بدون روکش یا با روکش بسیار نازک با قطر ۹۰ میکرومتر ساخته می‌شوند تا انعطاف‌پذیری لازم برای مدیریت آسان درون پچ‌پنل‌ها و محفظه‌های فیوژن را داشته باشند. در طرف دیگر، پچ کوردها از کابل‌های دارای روکش محافظ با قطرهای بزرگتر مانند ۲.۰ یا ۳.۰ میلی‌متر استفاده می‌کنند. این روکش ضخیم‌تر، مقاومت فیزیکی بیشتری به کابل می‌بخشد و آن را برای اتصال و قطع مکرر بین تجهیزات مناسب می‌سازد. (برای نظم‌دهی بهتر به این اتصالات، بررسی قیمت پچ پنل فیبر نوری و استفاده از مدل‌های استاندارد توصیه می‌شود).
3. کاربرد: پیگتیل‌ها برای اتصالات دائمی در نقاط پایانی شبکه استفاده می‌شوند. انتهای بدون کانکتور آن‌ها به کابل اصلی فیبر نوری جوش داده می‌شود و انتهای دارای کانکتور به پورت‌های پچ پنل یا تجهیزات متصل می‌گردد. در مقابل، پچ کوردها برای اتصالات موقت و انعطاف‌پذیر بین دستگاه‌های مختلف مانند اتصال یک سوئیچ به پچ پنل یا اتصال دو دستگاه شبکه به یکدیگر طراحی شده‌اند. اگر به دنبال راه‌حلی سریع و مطمئن برای این اتصالات هستید، خرید پچ کورد فیبر نوری با کیفیت بالا اولویت دارد.
4. ترفند کاربردی: یک ترفند کاربردی این است که می‌توان یک پچ کورد استاندارد را از وسط به دو نیم تقسیم کرد و از آن به عنوان دو پیگتیل مجزا استفاده نمود. این کار به یک دلیل مهم در محیط‌های کاری بسیار مفید است، تست کردن یک پیگتیل که یک سر آن فاقد کانکتور است، قبل از اتصال نهایی دشوار می‌باشد، زیرا نمی‌توان انتهای بدون کانکتور را به پاورمتر یا منبع نور متصل کرد. با شروع از یک پچ کورد، می‌توان ابتدا کل کابل را برای پیوستگی و افت سیگنال تست کرد و پس از اطمینان از سلامت آن، کابل را برش داد و دو پیگتیل تضمین‌شده در اختیار داشت.

انواع پیگتیل

پیگتیل‌ها یک محصول واحد و یکسان نیستند؛ آن‌ها بر اساس فاکتورهای مختلفی دسته‌بندی می‌شوند تا نیازهای گوناگون شبکه‌ها را برآورده سازند. انتخاب نوع مناسب پیگتیل به عواملی مانند مسافت انتقال داده، نوع کانکتور تجهیزات، پهنای باند مورد نیاز و شرایط محیطی بستگی دارد. آشنایی با این دسته‌بندی‌ها به شما کمک می‌کند تا انتخابی درست برای پروژه خود داشته باشید. برای بررسی مدل‌های موجود و مشاهده قیمت پیگتیل فیبر نوری، پیشنهاد می‌کنیم از صفحه محصولات دیدن کنید.

۱. طبقه‌بندی بر اساس نوع فیبر

مهم‌ترین تصمیم در طراحی شبکه فیبر نوری، انتخاب بین فیبر سینگل مود و مالتی مود است. این انتخاب مستقیماً بر پهنای باند، مسافت قابل پشتیبانی و هزینه‌ها تأثیر می‌گذارد. پیشنهاد می‌شود پیش از اقدام به خرید کابل فیبر نوری، تفاوت‌های فنی زیر را به دقت مطالعه کنید. برای درک تفاوت، نور لیزر را تصور کنید که به صورت یک پرتو متمرکز و مستقیم حرکت می‌کند (سینگل مود) و آن را با نور یک چراغ قوه مقایسه کنید که پرتوهای متعدد آن در مسیر پخش می‌شوند (مالتی مود).

• پیگتیل سینگل مود: این پیگتیل‌ها از فیبری با هسته بسیار نازک ۹/۱۲۵ میکرومتر ساخته شده‌اند که تنها اجازه عبور یک حالت یا پرتو نور را می‌دهد. این ویژگی باعث کاهش پراکندگی سیگنال و امکان انتقال داده در مسافت‌های بسیار طولانی ده‌ها کیلومتر با حداقل افت می‌شود. پیگتیل‌های سینگل مود که معمولاً دارای روکش زرد رنگ هستند، در استانداردهای OS1 و OS2 عرضه شده و گزینه‌ای ایده‌آل برای شبکه‌های مخابراتی، تلویزیون کابلی CATV و ارتباطات بین شهری محسوب می‌شوند.
• پیگتیل مالتی مود: این نوع پیگتیل دارای هسته بزرگتری معمولاً ۵۰/۱۲۵ یا ۶۲.۵/۱۲۵ میکرومتر است که به چندین پرتو نور اجازه عبور همزمان را می‌دهد. این ویژگی باعث می‌شود که برای فواصل کوتاه‌تر تا چند صد متر مناسب باشند. پیگتیل‌های مالتی مود بر اساس پهنای باند به دسته‌های مختلفی تقسیم می‌شوند که با رنگ روکش قابل تشخیص هستند: نارنجی (OM1/OM2)، فیروزه‌ای (OM3) و بنفش/ارغوانی (OM4). این پیگتیل‌ها به طور گسترده در شبکه‌های داخلی ساختمان‌ها، دیتاسنترها و شبکه‌های محلی LAN استفاده می‌شوند.

۲. طبقه‌بندی بر اساس نوع کانکتور

کانکتور، نقطه اتصال پیگتیل به تجهیزات شبکه است. انتخاب کانکتور اشتباه به معنای عدم امکان اتصال فیزیکی است. هر کانکتور برای کاربرد خاصی طراحی شده و دارای ویژگی‌های منحصربه‌فردی است. در ادامه با رایج‌ترین انواع آن آشنا می‌شویم؛ همچنین می‌توانید برای مقایسه دقیق‌تر و مشاهده قیمت انواع کانکتور فیبر نوری به به این صفحه مراجعه کنید.

• کانکتور LC: این کانکتور به دلیل ابعاد کوچک و طراحی مربعی شکل خود، یک انتخاب عالی برای محیط‌های با تراکم بالا مانند دیتاسنترهای مدرن است. کانکتور LC دارای یک فرول سرامیکی به قطر ۱.۲۵ میلی‌متر است که نصف اندازه کانکتور SC می‌باشد و این امکان را فراهم می‌کند که تعداد پورت‌های بیشتری در یک فضای محدود جای گیرند.
• کانکتور SC: این کانکتور که به کانکتور مربعی نیز معروف است، با مکانیزم اتصال فشاری-کششی خود، اتصال و جداسازی سریع و مطمئنی را فراهم می‌کند. فرول ۲.۵ میلی‌متری و دوام بالای آن، به همراه هزینه پایین، باعث شده تا کانکتور SC به طور گسترده در شبکه‌های نقطه به نقطه P2P و شبکه‌های نوری پسیو مورد استفاده قرار گیرد.
• کانکتور FC: این کانکتور با بدنه فلزی و ساختار اتصال پیچی خود شناخته می‌شود. این طراحی، یک اتصال بسیار محکم و مقاوم در برابر لرزش ایجاد می‌کند و به همین دلیل، کانکتور FC گزینه‌ای محبوب در محیط‌های صنعتی، تجهیزات تست و ابزار دقیق است.
• کانکتور ST: این کانکتور نیز دارای فرول ۲.۵ میلی‌متری است اما از مکانیزم قفل چرخشی شبیه به کانکتورهای BNC استفاده می‌کند. اگرچه امروزه کمتر رایج است، اما هنوز هم در برخی شبکه‌های مالتی مود قدیمی‌تر و کاربردهای صنعتی و نظامی یافت می‌شود.

علاوه بر این موارد، کانکتورهای تخصصی دیگری مانند MU، E2000 و MPO/MTP نیز برای کاربردهای خاص مانند سیستم‌های با تراکم بسیار بالا طراحی شده‌اند.

۳. طبقه‌بندی بر اساس نوع پولیش کانکتور

کیفیت اتصال فیبر نوری تنها به تراز بودن هسته‌ها بستگی ندارد، بلکه به میزان بازگشت نور نیز وابسته است. بازگشت نور، بخشی از سیگنال است که از نقطه اتصال به سمت منبع بازمی‌گردد و می‌تواند کیفیت سیگنال را، به خصوص در کاربردهای حساس مانند انتقال ویدئو و سیگنال‌های آنالوگ، به شدت تحت تأثیر قرار دهد. نوع پولیش سطح مقطع کانکتور این پدیده را کنترل می‌کند.

• PC: در این نوع پولیش، سطح مقطع فرول به صورت کمی محدب پولیش داده می‌شود تا تماس فیزیکی مستقیمی بین دو فیبر برقرار شود. این نوع به عنوان پولیش استاندارد شناخته شده و بیشتر در کاربردهای مالتی مود استفاده می‌شود.
• UPC: این نوع، نسخه بهینه‌شده و دقیق‌تری از پولیش PC است. با استفاده از پولیش پیشرفته‌تر، یک سطح نهایی برتر ایجاد می‌شود که بازگشت نور را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد. امروزه کانکتورهای UPC به دلیل عملکرد عالی، رایج‌ترین نوع پولیش برای اکثر کاربردهای سینگل مود و مالتی مود هستند.
• APC: در این نوع، سطح مقطع فرول با زاویه دقیق ۸ درجه پولیش داده می‌شود. این زاویه باعث می‌شود که نور بازگشتی به جای بازگشت مستقیم به سمت منبع، به داخل روکش فیبر منحرف شود. نتیجه، بهترین عملکرد ممکن با بازگشت نور کمتر از -60dB است. کانکتورهای APC که معمولاً به رنگ سبز هستند، برای کاربردهای بسیار حساس به بازگشت نور مانند شبکه‌های FTTx، CATV و سیستم‌های تقسیم طول موج ضروری هستند.

۴. طبقه‌بندی بر اساس محیط کاربرد

پیگتیل‌ها باید بتوانند در شرایط محیطی مختلف دوام بیاورند. به همین دلیل، با ساختارهای متفاوتی برای کاربردهای داخلی و خارجی تولید می‌شوند.

• پیگتیل داخلی معمولی: این نوع، ساده‌ترین و رایج‌ترین مدل است که از فیبر لخت و بدون محافظت اضافی ساخته شده و برای استفاده در محیط‌های داخلی کنترل‌شده مانند اتاق سرور، دیتاسنتر و دفاتر کاری که در معرض آسیب فیزیکی نیستند، مناسب است.
• پیگتیل زره‌دار: این نوع پیگتیل دارای یک لوله محافظ از جنس فولاد ضد زنگ در زیر روکش خارجی خود است. این لایه زرهی، فیبر را در برابر آسیب‌های فیزیکی شدید مانند فشار، کشیدگی یا جویده شدن توسط حیوانات جونده محافظت می‌کند و آن را برای نصب در محیط‌های صنعتی یا مکان‌هایی که کابل در معرض خطر است، ایده‌آل می‌سازد.
• پیگتیل ضد آب: این پیگتیل‌ها برای استفاده در محیط‌های خشن بیرونی طراحی شده‌اند. آن‌ها دارای روکش مقاوم از جنس پلی‌اتیلن، کانکتورهای آب‌بندی شده و ساختاری مستحکم هستند که از نفوذ رطوبت، گرد و غبار و سایر عوامل محیطی جلوگیری می‌کنند. این نوع پیگتیل در کاربردهایی مانند دکل‌های مخابراتی، کاربردهای نظامی و نصب در فضای باز به کار می‌رود.

سرمایه‌گذاری روی پیگتیل مناسب برای محیط، یک هزینه نیست، بلکه یک بیمه در برابر قطعی‌های آینده، هزینه‌های نگهداری و افت کیفیت سیگنال ناشی از آسیب‌های فیزیکی یا محیطی است.

۵. طبقه‌بندی بر اساس تعداد و ساختار فیبر

علاوه بر موارد فوق، پیگتیل‌ها بر اساس تعداد فیبرهای درون کابل و ساختار آن‌ها نیز دسته‌بندی می‌شوند تا پاسخگوی نیازهای پروژه‌های مختلف، از اتصالات ساده تا زیرساخت‌های متراکم باشند.

• تعداد فیبر: پیگتیل‌ها به صورت تک‌رشته‌ای یا چندرشته‌ای با تعداد ۴، ۶، ۸، ۱۲ رشته یا بیشتر در دسترس هستند. در پیگتیل‌های چندرشته‌ای، هر فیبر معمولاً طبق استاندارد TIA-EIA-598-A کدگذاری رنگی شده است تا شناسایی و اتصال آن‌ها در حین فیوژن آسان‌تر باشد.
• ساختار فیبر: برای محیط‌های با تراکم بالا، ساختارهای خاصی وجود دارد. پیگتیل‌های باندل چندین فیبر را در یک روکش واحد جای می‌دهند. پیگتیل‌های ریبون فیبرها را به صورت یک نوار مسطح در کنار هم قرار می‌دهند که امکان فیوژن انبوه چندین فیبر به صورت همزمان را فراهم کرده و زمان نصب را به شدت کاهش می‌دهد.

اتصالات پیگتیل

پس از انتخاب پیگتیل مناسب، مرحله مهم بعدی، اتصال انتهای بدون کانکتور آن به کابل اصلی شبکه است. این کار از طریق فرآیندی به نام Splicing انجام می‌شود. دو روش اصلی برای این کار وجود دارد: اتصال مکانیکی و فیوژن. هر روش مزایا، معایب و کاربردهای خاص خود را دارد و انتخاب بین آن‌ها به نیازهای پروژه بستگی دارد.

• اتصال مکانیکی: این روش یک راهکار سریع، ساده و کم‌هزینه برای اتصال دو فیبر است که نیازی به تجهیزات گران‌قیمت ندارد. در اتصال مکانیکی، انتهای دو فیبر به صورت دقیق در یک محفظه کوچک در یک راستا قرار می‌گیرند و یک ژل مخصوص که ضریب شکست نور مشابهی با هسته فیبر دارد، شکاف بین آن‌ها را پر می‌کند تا عبور نور تسهیل شود. این روش افت سیگنال و بازگشت نور بیشتری نسبت به فیوژن دارد و به همین دلیل معمولاً برای تعمیرات اضطراری، شبکه‌های موقت یا کاربردهای غیرحساس که کیفیت سیگنال در اولویت اول نیست، استفاده می‌شود.
• فیوژن: فیوژن به عنوان استاندارد طلایی در صنعت فیبر نوری شناخته می‌شود. در این فرآیند، از یک دستگاه تخصصی به نام فیوژن اسپلایسر استفاده می‌شود. این دستگاه انتهای دو فیبر را با دقت میکرونی تراز کرده و سپس با ایجاد یک قوس الکتریکی و حرارت بالا، آن‌ها را به یکدیگر جوش می‌دهد. نتیجه، یک اتصال یکپارچه، دائمی و تقریباً بدون درز است که کمترین افت سیگنال و بازگشت نور ممکن را دارد. اگرچه این روش به تکنسین ماهر و سرمایه‌گذاری اولیه برای خرید دستگاه نیاز دارد، اما برای زیرساخت‌های حیاتی، شبکه‌های اصلی و پروژه‌های بزرگ، بهترین و قابل‌اطمینان‌ترین عملکرد را ارائه می‌دهد.

کدام روش برای شما مناسب است؟ انتخاب بین این دو روش به هزینه، زمان و کیفیت بستگی دارد. اگر بودجه محدودی دارید، نیاز به یک راه‌حل سریع برای تعمیر دارید یا مقیاس پروژه شما کوچک است، اتصال مکانیکی می‌تواند گزینه جذابی باشد. اما اگر در حال ساخت یک شبکه زیرساختی بلندمدت هستید و بالاترین کیفیت سیگنال و حداقل افت برای شما مهم است مانند شبکه‌های دیتاسنتر یا مخابرات، سرمایه‌گذاری در فیوژن بدون شک انتخاب برتر خواهد بود. برای شبکه‌های اصلی و زیرساخت‌های بسیار مهم، فیوژن همیشه انتخاب برتر است، اما اتصال مکانیکی می‌تواند در شرایط خاص یک ناجی واقعی باشد.

جمع بندی

در این راهنمای جامع، ما از مبانی تا جزئیات پیشرفته پیگتیل‌های فیبر نوری را آموختیم. فهمیدیم که تفاوت کلیدی بین پیگتیل و پچ کورد در ساختار و کاربرد آن‌ها نهفته است، انتخاب پیگتیل مناسب نیازمند در نظر گرفتن نوع فیبر، نوع کانکتور، نوع پولیش، شرایط محیطی و حتی تعداد فیبرهاست. در نهایت، با دو روش اصلی اتصال یعنی فیوژن و اتصال مکانیکی آشنا شدیم و دانستیم که هر کدام برای چه سناریویی مناسب‌تر هستند. تسلط بر این مفاهیم، شما را برای اجرای پروژه‌های فیبر نوری با بالاترین کیفیت آماده می‌کند.